Pinangunahan ng San Francisco ang kasong nagpoprotekta sa mga hurisdiksyon ng santuwaryo mula sa ilegal na pederal na pagmamalabis

SAN FRANCISCO (Pebrero 7, 2025) — Inihayag ni David Chiu, Abogado ng Lungsod ng San Francisco, na ang San Francisco, at isang koalisyon ng mga lokal na hurisdiksyon mula sa buong bansa, ay magsasampa ng kaso ngayong araw laban sa Administrasyong Trump dahil sa mga Executive Order at mga aksyon ng Administrasyon na ilegal na nakakapinsala sa mga lungsod at estado na may mga patakaran sa santuwaryo. Inuuna ng mga batas at patakaran ng santuwaryo ang mga mapagkukunan ng lungsod at estado para sa tradisyonal na pagpapatupad ng batas, mga pagsisikap sa paglaban sa krimen, at iba pang mga prayoridad ng lokal at estado, sa halip na pilitin na akuin ang mga responsibilidad sa pagpapatupad ng imigrasyon ng pederal na pamahalaan. Pinapabuti ng mga batas ng santuwaryo ang kaligtasan ng publiko at paulit-ulit na pinagtitibay ng mga korte pederal.

Simula nang maupo sa pwesto noong Enero 20, si Donald Trump at ang kanyang administrasyon ay naglabas ng ilang Executive Order at aksyon ng ahensya na naglalayong pilitin ang mga lokal na hurisdiksyon na isagawa ang mga prayoridad sa patakaran ng Pangulo at utusan ang mga lokal na opisyal ng pagpapatupad ng batas na gampanan ang papel ng mga pederal na ahente ng Immigration and Customs Enforcement (ICE). Nilinaw ng mga pederal na aksyon na ang mga hurisdiksyon ay babawasan ng pondo kung hindi nila isusuko ang kanilang legal na awtoridad at susunod.

Ang Executive Order 14159 na pinamagatang “Protecting the American People Against Invasion” ay nag-uutos sa mga pederal na ahensya na ilegal na putulin ang pederal na pondo sa mga hurisdiksyon ng santuwaryo. Dalawang memo mula sa US Department of Justice (USDOJ) na ipinadala noong Enero 21 at Pebrero 5 ang nag-utos sa mga tauhan ng USDOJ na imbestigahan at sibil at kriminal na kasuhan ang mga opisyal ng estado at lokal sa mga hurisdiksyon ng santuwaryo na hindi aktibong tumutulong sa pagpapatupad ng imigrasyon. Kahapon, nagsampa ng kaso ang USDOJ laban sa Lungsod ng Chicago at Estado ng Illinois na hinahamon ang kanilang mga batas sa santuwaryo, na naging dahilan upang maisakatuparan ang pag-uusig sa mga opisyal ng estado at lokal dahil sa pagsunod sa kanilang mga lokal na batas.

“Walang kinalaman ang mga aksyon ng Administrasyong Trump sa kaligtasan ng publiko dahil alam natin na pinapabuti ng mga batas sa santuwaryo ang kaligtasan ng publiko,” sabi ni San Francisco City Attorney David Chiu . “Ito ang pederal na pamahalaan na ilegal na iginigiit ang isang karapatang wala ito, sinasabi sa mga lungsod kung paano gamitin ang kanilang mga mapagkukunan, at kinokontrol ang mga lokal na tagapagpatupad ng batas. Ito ang pederal na pamahalaan na pinipilit ang mga lokal na opisyal na sumunod sa kanilang kagustuhan o harapin ang pagbawas ng pondo o pag-uusig. Ilegal at awtoritaryan iyon. Bilang mga lokal na opisyal, may karapatan tayong gawin ang ating mga trabaho nang walang mga banta at panghihimasok mula sa pederal na pamahalaan.”

Kaligiran
Ang mga batas ng San Francisco tungkol sa mga santuwaryo ay ipinatupad simula pa noong 1989, at naglalayong mapabuti ang kaligtasan ng publiko. Patuloy na ipinapakita ng mga pag-aaral na ang mga imigrante ay mas malamang na hindi gumawa ng mga krimen, at ang mga hurisdiksyon ng santuwaryo ay maaaring hindi makakita ng pagtaas ng krimen o may mas mababang antas ng krimen.

Bilang resulta ng mga batas sa santuwaryo, ang mga biktima ng krimen at mga saksi ay handang lumantad at mag-ulat ng mga krimen sa pulisya. Ang tiwala sa pagitan ng mga tagapagpatupad ng batas at mga komunidad ay nag-aalis ng mga kriminal sa mga lansangan at nagpapabuti sa kaligtasan ng publiko. Ang pagguho ng tiwala at pag-target sa masisipag na pamilya gamit ang mga banta ng deportasyon ay gumagawa ng kabaligtaran. Ginagawa nitong takot ang mga indibidwal na mag-ulat ng mga krimen, pumasok sa paaralan, o kumuha ng kinakailangang pangangalagang pangkalusugan.

Hindi pinoprotektahan ng mga batas ng santuwaryo ang mga kriminal. Inuuna nila ang paggamit ng mga lokal na mapagkukunan ng pagpapatupad ng batas upang labanan ang krimen, hindi ang trabaho ng pederal na pamahalaan. Ang pagpapatupad ng imigrasyon ay responsibilidad ng pederal na pamahalaan, hindi responsibilidad ng mga pamahalaan ng estado o lokal. Ang mga batas ng santuwaryo ay hindi nakikialam o humahadlang sa legal na pederal na pagpapatupad ng imigrasyon sa anumang paraan.

Alam ng pederal na pamahalaan ang pagkakakilanlan at hawak nito ang mga fingerprint ng bawat bilanggo sa mga kulungan ng San Francisco. Kung ang pederal na pamahalaan ay may legal na dahilan para arestuhin ang isang tao, magagawa nila ito sa pamamagitan ng pagkuha ng warrant of arrest o utos ng korte.

Noong unang Administrasyong Trump, kinasuhan ng San Francisco ang pederal na pamahalaan matapos tangkaing pigilin ng Administrasyon ang mga pederal na pondo mula sa Lungsod batay sa mga patakaran nito sa santuwaryo. Sa kasong iyon, ang San Francisco v. Trump, at mga kasunod na kaso, ang mga korte ng distrito ng pederal at ang Ninth Circuit US Court of Appeals ay nagpasiya na ang mga kundisyong sinubukang ilagay ng Administrasyong Trump sa pederal na pondo ay labag sa konstitusyon at ang mga patakaran ng santuwaryo ng San Francisco ay sumusunod sa pederal na batas, partikular sa Seksyon 8 USC § 1373.

Inaakusahan ng kaso ang Executive Order 14159 at ang kaugnay na memo ng USDOJ na lumalabag sa Tenth Amendment, Separation of Powers, Spending Clause, Due Process Clause, at Administrative Procedures Act. Hinihiling ng kaso sa Korte na ideklarang labag sa batas ang mga pederal na aksyong ito at pigilan ang pederal na pamahalaan sa pagpapatupad ng mga kinuwestiyong bahagi.

Sa pangunguna ng Lungsod at County ng San Francisco at Santa Clara County, ang kasong isasampa ngayon ay isinampa rin ng Lungsod ng New Haven, Connecticut; King County, Washington; at ng Lungsod ng Portland, Oregon, na kinakatawan sa kasong ito ng Public Rights Project, isang nonpartisan na non-profit na organisasyon na nakikipagtulungan sa mga lokal na pamahalaan upang protektahan ang mga karapatang sibil. Ang usapin ay isasampa sa United States District Court para sa Northern District ng California.