Ang nitrous oxide ay isang walang kulay na gas na kung minsan ay tinatawag ng mga tao na "laughing gas." Ginagamit ito sa ilang legal at naaangkop na paraan, kabilang ang:
- Pangangalaga sa ngipin at kalusugan: Minsan, nagbibigay ang mga dentista at doktor ng nitrous oxide upang matulungan ang mga tao na magrelaks at makaramdam ng mas kaunting sakit habang isinasagawa ang mga pamamaraan. Mabilis itong gumana at mabilis ding nawawala ang gana.
- Whipped cream at pagkain: Ginagamit ito sa loob ng mga whipped cream charger upang gawing malambot ang cream.
- Industriya at agham: Ang nitrous oxide ay maaaring gamitin sa mga makina at mga laboratoryo, bagama't hindi ito ang mga bagay na kinakaharap ng karamihan sa mga tao araw-araw.
Bakit Maaaring Maling Gamitin Ito ng mga Tao
Ang ilang mga tao ay humihinga ng nitrous oxide upang makakuha ng panandaliang "high" o makaramdam ng relaks o masaya sa maikling panahon. Minsan ito ay ginagawa sa pamamagitan ng pagpuno ng mga lobo ng gas at paghinga mula sa mga ito. Kapag ginagamit ng mga tao ang nitrous oxide sa ganitong paraan, maaari nila itong tawaging "laughing gas" o "whip-its."
Mga Posibleng Epekto sa Kalusugan
Ang nitrous oxide ay maaaring mapanganib kapag ginamit nang mali. Kahit ang unang paggamit ay maaaring magdulot ng malubhang problema, lalo na kung ang isang tao ay hindi nakakalanghap ng sapat na hangin kasama nito.
Kabilang sa mga panganib ang:
- Mas kaunting oxygen sa utak: Ang paglanghap ng nitrous oxide sa halip na hangin ay nangangahulugan na mas kaunting oxygen ang nakukuha ng iyong mga baga. Maaari kang mahilo, mawalan ng malay at matumba, o kahit mamatay sa matinding mga kaso.
- Mga panandaliang epekto: Ang mga tao ay maaaring makaramdam ng pagkahilo, pagkahilo, pagkalito, o kahirapan sa pagbabalanse. Ang ilan ay nakakaramdam ng pagsusuka o pananakit ng ulo.
- Pangmatagalang o labis na paggamit: Ang paulit-ulit na paggamit ng nitrous oxide ay maaaring makasakit sa mga nerbiyos sa iyong katawan. Maaari itong magdulot ng pangingilig o pamamanhid sa mga kamay at paa, mga problema sa paglalakad, mga problema sa memorya, at maging ang malubhang pinsala sa nerbiyos.
- Mga problema sa bitamina B12: Maaaring pigilan ng nitrous oxide ang iyong katawan sa paggamit ng bitamina B12 nang tama. Ang bitaminang ito ay kailangan para sa malusog na mga nerbiyos, kaya ang mga problema sa B12 ay maaaring humantong sa pinsala sa nerbiyos.
- Pisikal na pinsala: Ang direktang paglanghap mula sa isang pressurized canister ay maaaring magdulot ng cold burns o frostbite sa iyong bibig at baga.
- Ang ilang mga tao ay nagkakaroon ng hindi makontrol na paggamit o mga problema sa paghinto. Maaari itong humantong sa mga mapaminsalang pangmatagalang epekto o mga hindi ligtas na pag-uugali (tulad ng pagmamaneho "nasa ilalim ng impluwensya ng alak").
Mga Isyu sa Legal at Kaligtasan
Legal ang nitrous oxide para sa ilang partikular na gamit, tulad ng sa mga medikal na setting at para sa mga produktong pagkain, ngunit ang sadyang paglanghap nito para ma-high ay hindi ligtas.
Sa California, ilegal ang pagbebenta, pagbibigay, pagmamay-ari o paggamit ng nitrous oxide para sa mga libangan. Ilegal din ang pagiging "nasa ilalim ng impluwensya" ng nitrous oxide sa labas ng isang lehitimong medikal o dental na kapaligiran.
Alam ng Kagawaran ng Pampublikong Kalusugan ng San Francisco ang tungkol sa pagbebenta ng mga cannister ng nitrous oxide sa San Francisco, kabilang ang sa o malapit sa mga lugar ng musika. Ipinapaalam ng Kagawaran ng Pampublikong Kalusugan sa publiko ang tungkol sa mga panganib ng nitrous oxide, dahil sa mga panandalian at pangmatagalang epekto nito at hinihikayat ang paggamit at pagbebenta nito sa labas ng mga naaangkop na konteksto.
Ang Kaya Mong Gawin
Ang pinakaligtas na pagpipilian ay ang hindi gumamit ng nitrous oxide maliban na lang kung para sa angkop na layunin, kadalasan ay medikal o dental. Mapanganib ang paggamit nito sa labas ng mga setting na ito para maging high.
Tawagan ang California Poison Control Center kung nakakaranas ka ng anumang alalahanin. Ito ay available 24 oras sa isang araw sa 1-800-222-1222.